Het Huis met de Hoofden – Monument voor het vrije denken

De tentoonstelling Het Huis met de Hoofden – Monument voor het vrije denken legt de fundamenten van de geroemde Amsterdamse tolerantie bloot. Relevante boeken, documenten en beeldmateriaal illustreren hoe Amsterdam in de 17e eeuw een toevluchtsoord werd voor mensen uit heel Europa. Joden, protestanten, mystici en vrijdenkers vonden hier een veilige haven. Hier streden filosofen als Coornhert en Comenius voor vrijheid van meningsuiting, gewetensvrijheid, mensenrechten en vrede. Hier rolden boeken die elders verboden waren van de drukpers. Hier zorgde uitwisseling tussen filosofen, wetenschappers en spirituele bewegingen voor een levendig intellectueel klimaat, waarin een denker als Spinoza zijn baanbrekende ideeën kon ontwikkelen en de eerste vrouwelijke student in Europa, Anna Maria van Schurman, zich thuis voelde. Amsterdam kan in dat opzicht gelden als schoolvoorbeeld van hoe een samenleving die zich openstelt voor het nieuwe en onbekende tot grote culturele, economische en wetenschappelijke bloei kan komen.

In dit intellectuele landschap speelde het Huis met de Hoofden, het thuis van de Embassy of the Free Mind, een belangrijke rol. Dit monumentale grachtenpand was in de 17e eeuw het thuis van de koopmansfamilie De Geer, die als mecenas voor de vrijdenkers van hun tijd optraden. Filosofen, schrijvers en vrije geesten vonden hier ruimte voor debat, ongeacht hun achtergrond.